Làm xấu.

Vừa sáng ngủ dậy, bạn cùng giường đập thẳng vào mặt mình một cái design diễm hường không còn đường thoát: "Chị Linh, ra em cho xem cái này hay lắm nè!".

Nói chung, có bao nhiêu effect trong đời mình mơ ước cũng không dám dùng thì bạn ý đã mạnh dạn đưa hết vào bài. Đây là một quyển booklet có cái bìa như sau:

Nói chung, các bạn hoàn toàn có thể tưởng tượng được ruột bên trong nó như thế nào. Nói ngắn gọn dễ hiểu thì cái này mang ra làm menu đồ uống cho mấy hàng ăn ở Trần Quốc Toản là hợp nhất.

Nhưng kỳ diệu thay, hai đứa đã có mười phút tự sướng hả hê nhất buổi sáng, lâu lắm mình mới có cảm xúc vui vẻ khi critic bài người khác, còn người khác thì loạn lên vì phấn khích, kiểu ôi cuộc đời sự nghiệp học hành là đây, em yêu phút giây này làm sao có thể nào quên cái  ngày thiết kế được quyển booklet trời đánh như vầy. 

Ừ, nghe thì vô lý khủng khiếp nhưng sau khi hai đứa thăng hoa cảm xúc hết rồi, mình mới ngồi nghĩ một tý về sự vô lý này và đẻ ra bài viết này.

Khi nói đến thiết kế - mọi người sẽ nghĩ đến cái gì? 90% là một lũ vẽ đẹp, biết làm các thứ trở nên đẹp, gọn, sạch, sáng, dễ hiểu. Làm cho mấy cái công ty tự dưng nhìn chuyên nghiệp hơn hẳn vì có logo rồi "bộ nhận diện thương hiệu"; biết bốc phét để quẳng cáo nghe hay hớm và nhìn dễ thương như mấy con bò Vinamilk vẫn hát "Sữa tươi nguyên chất trăm phần trăm". Và nói chung chúng nó làm gì thì mình cũng không hiểu lắm nhưng nhìn hay phết và khi nào mình làm nhà/làm quán/làm đám cưới/làm xyz mình có thể nhờ cậy hỏi đáp được.

Cứ thế, nghệ sĩ và thiết kế nói chung bị đánh đồng với "làm đẹp". Làm đẹp làm sạch và khơi gợi cảm hứng trên mọi mặt trận. 

Thế làm xấu thì sao?

Hồi xưa lúc mình còn học cấp ba, nhìn mấy anh chị thiết kế thời trang ăn mặc lập dị thì khá khó hiểu (dù mình cũng ăn mặc lập dị chẳng kém). Kiểu, tại sao có mắt thẩm mỹ và thiết kế đẹp mà lại choàng lên người những thứ giẻ rách gì ý. Nhưng dần dần mình phát hiện ra, mình cũng đang trên cái đà "làm xấu" đó. Và lý do, chính bởi vì sự "làm đẹp" kia kìa.

Lúc nào người ta cũng đòi đẹp và nổi, để chúng tôi hết lòng giải thích một điều là: Form Follows Function. Hình dạng thì ăn theo Chức năng. 

1. Nếu chức năng của bạn A là báo cáo tài chính, mình sẽ làm cho bạn A thật gọn gàng sạch sẽ.
2. Nếu chức năng của bạn A là bán nước mắm, thì mình sẽ làm cho bạn một cái mác hoa hoè không kém bọn nước mắm bán ngoài kia (chắc có kèm thêm tý mùi parody)
3. Nếu bạn A chẳng có thông điệp gì để nói, mình sẽ bullshit cho bạn A những thứ nhảm nhí nhất có thể nghĩ ra được. Và đấy chính là trường hợp quyển booklet của bạn mình. 

Nó đã bung xoè ói mửa ra những thứ kinh khủng nhất có thể làm trong cái ngành này: đổ bóng, viền chữ, hình nền nhói mắt, sóng sóng, lượn lượn. Vì cái nội dung bên trong chán ghét, nên việc quái gì phải làm bên ngoài đẹp đẽ? Và khi cả vỏ lẫn ruột xấu đều, xấu đặc sắc, tự dưng thấy hả hê đắc ý phù hợp làm sao. Xấu xí hay đẹp đẽ chỉ là cái vỏ, điều quan trọng khi làm design với mình là design có mang lại được một cảm xúc gì cho người ta không. Vì cái ngành này là cái ngành giấy lộn, in xong, dùng, vứt. Tờ rơi áp phích hoạ báo mà chúng tôi dành thời gian căn ke từng dòng - rồi phần đông cũng bị ném vào sọt rác chẳng chóng thì chầy. Nếu làm cho cố mà đến lúc người ta cầm lên đọc rồi hạ xuống ném đi không một chút vui buồn gì thì đau lòng cò con lắm.

Vì vậy, khi còn làm được những design xấu mà vui thì chúng tôi cười hả hê như thắng trận. Người ngoài thì chẳng hiểu được. Nhưng bọn tôi, những kẻ mộng mơ ngớ ngẩn viển vông, cần lắm vài giây tự sướng huy hoàng như này. Để còn tiếp tục nuốt nước bọt, ngẩng cao đầu đi gặp khách hàng, tiếp tục đẻ ra những sản phẩm sáng tạo - đẻ ra tiền - đẻ ra những ước mơ để biến thành hiện thực.

7th November 2013.

If I could make the world as pure and strange as what I see,

I'd put you in the mirror,

I put it in front of me.

I put it in front of me.

food for thought

“Heartache may be bad for the soul, but it's great for bookshops. It's when we are at our lowest romantic ebb that we are likely to do the bulk of our life's reading. Adolescents who can't get a date are in a uniquely privileged position: they will have the perfect chance to get grounding in world literature. There is perhaps an important connection between love and reading, there is perhaps a comparable pleasure offered by both.

A feeling of connection may be at the root of it. There are books that speak to us, no less eloquently—but more reliably—than our lovers. They prevent the morose suspicion that we do not fully belong to the human species, that we lie beyond comprehension. Our embarrassments, our sulks, our feelings of guilt, these phenomena may be conveyed on a page in a way that affords us with a sense of self-recognition. The author has located words to depict a situation we thought ourselves alone in feeling, and for a few moments, we are like two lovers on an early dinner date thrilled to discover how much they share (and unable to touch much of the seafood linguine in front of them, so busy are they fathoming the eyes opposite), we may place the book down for a second and stare at its spine with a wry smile, as if to say, "How lucky I ran into you.”

__Alain De Botton.

How beautiful. He just put it down onto words - about how I feel about how I feel when reading my favourite books. 

Lucy in the sky with diamonds.

Tôi sợ cơn cuồng phong của dư luận và truyền thông trong bất kỳ sự kiện gì, dù họ có đang cảm nghĩ tốt hay cảm nghĩ xấu. Thật nghẹt thở, tại sao lại phải tự làm mình nghẹt thở cả trên mạng, ngoài đời thật rối ren chưa đủ hay sao. Những lúc mọi người cứ loạn lên thì tôi chỉ muốn trốn vào một cái góc, sống một cuộc sống thật và viết một số thứ ảo làm cho mình bình tĩnh và vui vẻ. Như nấp vào trong Lucy in the sky with diamonds.

Khi buồn và sợ tôi nghe Lucy in the sky with diamonds. Khi vui và hưng phấn tôi nghe Lucy in the sky with diamonds. Lucy in the sky with diamonds. Lucy in the sky with diamonds. Chẳng có bài học nhân văn nào trong Lucy in the sky with diamonds cả ngoài trạng thái trance nó mang lại. Chỉ có tôi và nhạc và máy tính và giấy bút. Solidarity. Nhưng sống ở đây và lúc này, tôi đã quá quen và sống với sự cô đơn như một người bạn.

Giá mà bớt lãng mạn và mơ mộng đi một ít thì tốt. Vừa nghèo vừa lãng mạn vừa mơ mộng chắc phải cạp đất mà ăn thật.

Picture yourself in a boat on a river,
With tangerine trees and marmalade skies.
Somebody calls you, you answer quite slowly;
A girl with kaleidoscope eyes.

Cellophane flowers of yellow and green
Towering over your head;
Look for the girl with the sun in her eyes,
And she’s gone.

Lucy in the sky with diamonds!
Lucy in the sky with diamonds!
Lucy in the sky with diamonds!
Ah...

Follow her down to a bridge by a fountain,
Where rocking horse people eat marshmallow pies.
Everyone smiles as you drift past the flowers
That grow so incredible high.

Newspaper taxis appear on the shore,
Waiting to take you away.
Climb in the back with your head in the clouds,
And you’re gone.

Lucy in the sky with diamonds!
Lucy in the sky with diamonds!
Lucy in the sky with diamonds!
Ah...

Picture yourself on a train in a station,
With plasticine porters with looking-glass ties.
Suddenly, someone is there at the turnstile:
The girl with kaleidoscope eyes.

i want you

i want you so bad

i want you

you know i want you so bad

it's driving me mad

it's driving me mad.

Tường trình về một ngày màu xám.

Có những ngày buồn hơn mọi ngày phết. Xám xịt.

Kiểu, bạn bè thì ở đâu ở đâu, nửa muốn gọi chúng để mà chuyện trò tại vì người ta hay nói nỗi buồn cần được sẻ chia; nửa ngại tại vì lúc nào gọi nhau cũng để than thở toàn chuyện nhảm nhí đã nói năm nghìn lần thì vớ vẩn quá. Kết quả là sẽ không có (chọn) ai để nói chuyện. Sau đó ta sẽ cố gắng tự lực cánh sinh, vùi đầu vào công việc hay cái của nợ gì làm ta trầm cảm, nhưng tình hình chả khá hơn mấy vì ngày hôm nay ta thật vô tích sự, làm gì cũng yếu xìu như cọng bún ngâm năm ngày năm đêm.

Rồi ta sẽ tìm đến một vài nguồn vui khác, hay còn gọi là trì hoãn. Trì hoãn đến một lúc nào đấy ta sẽ tự vả vào mặt mình và quay lại cố gắng làm việc có ích nhưng chả được. Lại ra ngoài, lại tìm người nói chuyện nhưng thật ra chả giúp được gì cho cái nội tâm quái thai ngâm dấm này. Kiểu có mấy kịch bản đã cũ mà ta vẫn cứ cố bám víu vào nghĩ rằng nó đã hay một lần thì sẽ hay mãi.

Rồi ta lại nghĩ về các mối quan hệ và sự lung lay của chúng, những cơ hội và sự ra đi của chúng, chuyện con chó con mèo bạn giai bạn gái các kiểu tự dưng xồ hết cả ra như là đêm ba mươi Tết còn ta thì là Bờ Hồ. Sau khi tự nguyền rủa bản thân chán chê và phiền lòng và chơi đàn thêm một chút, cố gắng online lâu hơn một chút cũng đến lúc mắt ta díp hết cả lại không còn điều khiển được.

Vậy là nhắm mắt lại, kết thúc một ngày không đầu không cuối, chơi chả được mà học cũng không xong. Thật ra nếu còn một chút lạc quan nào sót lại trong người, chúng sẽ bảo ta câu châm ngôn quen thuộc, rồi ngày mai mọi thứ sẽ tốt lên thôi.

Ta chẳng còn lựa chọn nào khác là đặt niềm tin vào chúng. 

Lới nòi

Giao tiếp là một công cụ tuyệt vời nhưng khắt khe. Ta có thể chia sẻ với nhau nhiều điều nhưng cũng có thể bắt đầu một cuộc chiến vô tận.

Ví dụ, khi tôi nói: "Gì thì gì mình vẫn thích ngành thiết kế hơn là ngành thời trang."

Ý tôi là: tôi thích làm thiết kế hơn làm thời trang (cũng không hiểu vì lý do gì mà nhiều khi ta chọn lựa câu chữ không sát lắm với cái ý ta muốn diễn đạt?)

Bạn có thể hiểu: Tôi cho rằng thời trang không hay bằng thiết kế. Xa hơn nếu như bạn là một người làm thời trang, bạn sẽ nghĩ rằng tôi thiên vị, thiếu khách quan. Và bạn sẽ giải thích cho tôi rằng, mỗi ngành có một cái hay riêng, thời trang tuy (...) nhưng rất (...). Và theo bạn thiết kế thì (...) & (...)

Vậy nên để tránh hiểu lầm và các thứ linh tinh, khi có thời gian nghĩ tôi lại phải thêm vào "Dù mỗi ngành có một cái kiểu riêng, nhưng cá nhân tôi lúc này thì vẫn thích làm thiết kế hơn làm thời trang."

Mà có khi vẫn bị ném đá. Ai mà biết người ta nghĩ gì trong đầu.

Cuộc sống thật là tàn nhẫn với lời nói.

Mà chúng ta thì có quá nhiều lời. Có phải vì nhiều nên một số người tiêu xài lời nói vung vít, và có những người lại trực chờ để triệt tiêu bớt chúng đi?

Chú ong in chăm chỉ của tháng chín.

Ảnh của STPI

Ôi, sao tháng 9 lại có thể trôi qua nhanh đến thế!

Một tháng ở STPI là một tháng không blog, không lê thê trên facebook, không chơi bời thâu đêm. Đó là một tháng 9 lao động lành mạnh đúng với tinh thần quốc tế vô sản bất diệt, sáu rưỡi dậy khi trời còn chưa sáng, năm giờ chiều khăn gói ra khỏi phân xưởng, trong lòng phơi phới thảnh thơi. STPI đã làm được một chuyện rất hay là biến Linh từ con cú đêm vô độ thành một cô công nhân ngoan ngoãn, một ngày có thể gia công hơn hai chục tấm bìa sách.

STPI, chính xác là Singapore Tyler Print Institute, là một không gian triển lãm kết hợp xưởng in rất là đẹp, toạ lạc ngay bên bờ sông Singapore thơ mộng. Nghệ sĩ sáng tác, xưởng in in, các bạn phòng tranh tổ chức triển lãm và bán tác phẩm. Cuộc sống ở đây cứ thế trôi qua như dòng nước hàng ngày chảy xuôi xuôi về bờ vịnh. Ngay từ lần đầu đặt chân xuống xưởng in STPI cách đây khoảng một năm, Linh đã bị điện chạy khắp người, kiểu "Thôi xong, đúng nó rồi!". Từ ấy trở đi, trong đầu Linh tràn ngập toan tính hòng đột nhập được vào đây làm cho chân tay mặt mũi lấm lem nở hoa. 

Ngày nào trong lòng Linh cũng nở một bông hoa, không to như bông sen thì cũng bé bằng nụ cau. Nếu mà cứ đi hết từ hôm này sang hôm khác trong vườn thì dài lắm, thôi sẽ cưỡi ngựa xem hoa vậy. Dù biết rằng không viết ra thì đến một ngày nào đấy cũng sẽ quên gần hết, nhưng nghĩ lại thì nhớ hết để làm gì cho nó chật chội bộ não nhỏ con. Cái chính là ở đây, Linh đã rất vui.

STPI là một thế giới mà Linh đã từng có hồi bé, tràn ngập những đồ chơi bí hiểm và quyến rũ mà không mua được ở ngoài: nào những máy in to bằng cả căn phòng, nào những kệ xếp đầy con lăn đủ kích cỡ, rồi những hũ mực sắt tây cùng hơn hai chục phiến đá thạch bản xếp ngay ngắn... Ôi thôi là bao nhiêu đồ vật hay ho mà mình đã dành tất cả những giờ rảnh rỗi đi lang thang cố gắng thu lại tất cả bằng các giác quan vốn đãng trí. Ở đây không khí không bao giờ đặc lại cả, lúc nào cũng sẽ có những nghệ sĩ và những bạn thợ giúp việc (như mình) đến và đi, từ khắp mọi nơi. Đây rõ ràng là một tổ ong chăm chỉ hiếu khách.

Mình thích cách mà những con ong chăm chỉ làm việc. Ở đây công việc tuy không phải lúc nào cũng là niềm vui, nhưng là một cái nghề cái nghiệp mà họ đã, đang và sẽ gắn bó lâu dài và nghiêm túc. Từ anh senior cho đến lũ intern nhỏ nhít như mình, ai cũng lao động chân tay hết dù chỉ là cắt giẻ lau hay rửa khung rửa khay... Tất cả đều được (và phải) làm vô cùng cẩn thận, không bao giờ được xem thường. Những thứ nhỏ nhặt ấy cũng là một phần của việc in ấn, và tiểu tiết trong ngành in có thể làm một tác phẩm khác đi rất nhiều. In ấn mỹ thuật, nửa như nấu ăn nướng bánh, nửa như vẽ tranh. Sai một chút cũng như pha hỏng tỉ lệ bột ấy, thể nào ăn cũng chẳng ngon được. In lệch đi một mm thôi, mắt thường cũng nhận ra được và thế là hỏng rồi còn bán cho ai được nữa. Vì vậy, có những người đã làm chín năm, mười hai năm ở đây và họ vẫn thật say sưa khi cầm bản in mới ra khuôn; khi buồn họ im lặng cau mày đi uống miếng nước rồi lụi cụi thử lại tiếp, khi vui vì sản phẩm sạch không tì vết họ đập tay hi-five với nhau như những đứa trẻ con. Ôi cái niềm đam mê dai dẳng mà khiêm tốn thế...

Giữa một rừng CMYK, những chấm màu mã hoá và công nghệ sản xuất hàng loạt, có một nơi như STPI, nằm bên bờ sông. Etching, Lithography, Woodblock... đã được cất giấu trong cái xưởng này và truyền giữ qua từng bản in một, y như từ đời nào đến giờ khi Goya nổi tiếng với The Sleep Of Reason Produces Monsters, từ đời Picasso in miệt mài mười mấy bước cho một tác phẩm. Sau này dần dà có chút vốn Linh sẽ mua và nhờ vả các kiểu để chế được mấy cái máy in in ở Việt Nam cho bõ. Ai bảo Linh cái nghề này tuyền chỉ toàn in các-vi-sít thiệp cưới Linh cũng mặc kệ.

Mà còn nữa, Linh đã gặp một con rết rất xinh.
Con rết có nụ cười đẹp, hàm răng trắng đều tăm tắp, tóc con rết dài. Mỗi lần nàng đi qua đi lại lắc lắc người trông rất là duyên, mỗi lần quyết định đi taxi hay đi xe buýt về nhà là nàng sẽ nhăn nhăn cái mặt trông đáng yêu kinh khủng. Nếu Linh là một anh giai trong phân xưởng Linh sẽ yêu nàng thắm thiết. Nhưng Linh chỉ là cô gái bé bằng từng này thôi, nên đành vẽ cho nàng một ít và đi xe buýt về cùng nàng mỗi ngày. Con rết biết bao nhiêu thứ Linh thích, nhất là về Việt Nam, và tranh. Chiều qua con rết đi rồi, mong rằng lần sau gặp nhau hai đứa sẽ đi bộ dọc bờ sông Seine chứ không phải sông Singapore nữa.

Design the scary word.

Source: Internet

A lot of my friends, relatives and strangers ask "What do you do?" 

I am a designer. 

Wow that's cool! I guess you must be very creative! Hey do you think you could...

....

Stereotype kills me. No we do not always design signboards for your shop. We do not live in a dreamy world where all we ever have to do is 'being creative'. We do not weave designs out of thin air and no, it doesn't take "just a few minutes". I don't know how many people I've met that has this presumed idea about artists and designers. The scenario is repeatedly played sometimes I get the feeling I am whatever they perceive.

So confused about what I want to be and armed with little knowledge of this teeny tiny sector, I went on to read Designing Design.

by Kenya Hara - one of Japan's leading creatives, art director of MUJI. Everyday now I read a bit of Designing Design and exercise my brain for a few minutes. Here design is presented almost as philosophical writings. It is very gentle and humble, like white marshmallow I once bought from MUJI. I thought I know a thing or two about design but in fact I barely touch the surface. Design, Ethics, Role, Culture, Media, Medium, Message, Manifesto, Economy. Will they ever stop tangling together? Would it be better if we question less and do more? Does it really matter to read on and be confused about the subject? 

Not to be compared with Yayoi Kusama's bio or illustrated book because they are totally different in genre but personally speaking I found senses and zen and good design much more appealing. Poor me, tossed up and around between Art and Design, the biggest dilemma of my life to date.

bedtime thoughts.

“Man is defined as a human being and woman is defined as a female. Whenever she tries to behave as a human being she is accused of trying to emulate the male.”

—

Simone de Beauvoir, The Second Sex (1949)

first of all, please consider the context of Asia. and what i am arguing here does not apply to just about anyone. and i am not talking particularly about couples, marriage or faithfulness but sex as a subject itself. 

I still have a very hard time understand why, why is sexual intercourse considered a sin? even now fifty years after the sexual revolution (not in my country though), embedded in our minds from young is the dirty, undisclosed nature of sex. from our grandmothers to our mothers down to us, sex is taboo and virginity should be a woman's best-kept treasure.

if there is any reason i was scared of sex and its topics throughout my adolescence, it was for the society i was living in, for the adults who has bored down their perception of sex onto me, who was so innocent and knew nothing. I was awashed by social beliefs without asking questions. rule of thumb: keep your virginity until marriage, stay away from men's desires.

there! men's desires. what about women's desires? are we supposed to be a kind of playdoll who will prove useful when time comes? that's how sex is distorted from a basic need into something associated with men's desires - which is undoubtedly bad.

urgh. the concept of virginity. led by man, followed by woman who wanted to settle down as soon as they find a good match and forever they would, settle down for the rest of their lives while their husbands went sleeping around. i am sick of men who seek for a virgin wife while they boasts for their 'experience'.

if you want to keep your well beings, fine, please. just that you don't have the right to judge someone based on whether or not they have sex before marriage or because they have had one night stand. each lives to his own standard and who says your standard is the one and only rightful code of living?

why does sex become a topic so sensitive few dare to speak out directly? at the same time why are they so openly obsessed with women's sexual features - to the point that some turned into devalued pornography? shameful prostitutes while their customers passing through without any trouble?

would it be any better, how would it be if sex is considered as any equal, basic need? will the world go mad if it does? will there be an outspread of STDs, AIDS and abortion then? how would family be redefined if there is more freedom in terms of sexual intercourse?

i am dizzy. but since all of these are not going to happen anytime soon, let's go to sleep.